Η απώλεια κάποιου που αγαπάμε μας φέρνει αντιμέτωπους με πολλά και δύσκολα συναισθήματα. Πόνος, θυμός, στεναχώρια, μοναξιά, θλίψη, ανασφάλεια, ενοχές κάνουν την καθημερινότητά μας δύσκολη, την απώλεια αισθητή και αλλάζουν τον τρόπο που σκεφτόμαστε και συμπεριφερόμαστε.

Σκέψεις όπως «δεν μπορώ να το αντέξω», «δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αυτόν/ήν», «δεν έπρεπε να συμβούν έτσι τα πράγματα», «δεν έχει τίποτα πια νόημα», «μήπως τον/την ξεχάσω;» μας απασχολούν διαρκώς και μπορεί να αλλάξουν τις πεποιθήσεις μας για τη ζωή και τον κόσμο γύρω μας (π.χ. «τίποτα δεν είναι σταθερό και προβλέψιμο», «η ζωή είναι άδικη») ή και τις θρησκευτικές μας πεποιθήσεις. Είναι πιθανό να σκεφτόμαστε ότι αφού δεν μπορούμε να ελέγξουμε, να προβλέψουμε ή να προετοιμαστούμε για την απώλεια τότε, ίσως, δεν έχει νόημα να προσπαθούμε για κάτι, οδηγούμενοι, έτσι, σε μια περίοδο αδράνειας και παραίτησης. Ακόμη, μπορεί συχνά να δυσκολευόμαστε να ανακάμψουμε καθώς θεωρούμε ότι με το να αντλήσουμε ευχαρίστηση από κάποια δραστηριότητα, δείχνουμε ασέβεια, ξεχνάμε ή αδικούμε τον άνθρωπο που χάσαμε.

Από την άλλη, υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν ότι πρέπει να ανακάμψουν γρήγορα, είτε λόγω των ανθρώπων που μένουν πίσω και χρειάζονται φροντίδα, είτε επειδή θεωρούν ότι η ένταση των δυσάρεστων συναισθημάτων μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για τους ίδιους (π.χ. «αν συνεχίσω έτσι, θα τρελαθώ»). Με στόχο να προστατευτούν οι ίδιοι και να προστατέψουν και τους άλλους γύρω τους, αποφεύγουν τα δυσάρεστα συναισθήματα ή ακόμη και το να μιλούν για το θανόντα ή να σκέφτονται για το χαμό του.

Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι το πένθος είναι μια εξατομικευμένη διαδικασία. Κάθε άνθρωπος πενθεί με διαφορετικό τρόπο, σε διαφορετικό βαθμό και με διαφορετικό ρυθμό. Δεν μπορούμε να πούμε ότι κάποιος ανακάμπτει και νιώθει καλύτερα επειδή είναι πιο δυνατός ή επειδή ξέχασε τον εκλιπόντα. Είναι, λοιπόν, απαραίτητο να δώσουμε στον εαυτό μας το χρόνο που χρειάζεται προκειμένου να θρηνήσει και να προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση. Είναι, επίσης, σημαντικό να θυμόμαστε ότι το πένθος δεν είναι μια γραμμική διαδικασία, όπου με την πάροδο του χρόνου θα νιώθουμε σταδιακά καλύτερα χωρίς να κάνουμε κάτι από την πλευρά μας. Είναι φυσιολογικό να έχουμε «καλές και κακές» στιγμές, στιγμές λειτουργικότητας και καλής διάθεσης αλλά και στιγμές λύπης και θρήνου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάνουμε πισωγυρίσματα.

Το πένθος είναι μια διαδικασία όπου καλούμαστε να ισορροπήσουμε την ανάγκη μας να είμαστε συναισθηματικά κοντά στο πρόσωπο που χάσαμε και στην ανάγκη να ανακτήσουμε τη λειτουργικότητά μας και να αποκτήσουμε έναν νέο τρόπο ζωής, όπου το πρόσωπο αυτό δε θα είναι πια παρόν. Σε αυτή τη διαδικασία, βοηθάει να διατηρούμε την επαφή μας με το θανόντα με έναν τρόπο που να έχει νόημα για εμάς (π.χ. να ακούμε τη μουσική που του άρεσε, να χρησιμοποιούμε κάποιες από τις εκφράσεις που χρησιμοποιούσε, να αναρωτιόμαστε τι θα μας έλεγε εκείνος/η σε κάποιο ερώτημα που μας προβληματίζει κτλ). Σημαντικό είναι, επιπλέον, να καθιερώσουμε μια ρουτίνα δραστηριοτήτων και εκπλήρωσης των υποχρεώσεών μας (π.χ. το να επιστρέψουμε σιγά σιγά στην εργασία μας), καθώς η διάθεση για να τις εκλπηρώσουμε είναι δύσκολο να μας έρθει, όταν διανύουμε μια περίοδο πένθους. Η προσωπική μας φροντίδα κρίνεται απαραίτητη προκειμένου να ανταπεξέλθουμε στη δύσκολη αυτή περίοδο. Τραφείτε σωστά, ασκηθείτε, προσέξτε την κατανάλωση αλκοόλ. Μιλήστε σε ανθρώπους που καταλαβαίνουν πώς αισθάνεστε, μιλήστε σε ανθρώπους που σας κάνουν να αισθάνεστε ευχάριστα και κανονίστε κάποια δραστηριότητα μαζί τους. Ζητήστε βοήθεια από το περιβάλλον σας για την επίλυση πρακτικών δυσκολιών. Ζητήστε τη βοήθεια ενός ειδικού, εάν αισθάνεστε ότι το έχετε ανάγκη.

«Μόνο οι άνθρωποι που είναι ικανοί να αγαπήσουν δυνατά υποφέρουν από μεγάλη θλίψη, αλλά αυτή η ίδια τους η ανάγκη να αγαπούν εξυπηρετεί στο να εξουδετερώνει τον πόνο τους και τους γιατρεύει», Λέων Τολστόι

comments

Μαρία Ελευθεριάδου

Ψυχολόγος, Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία

Διεύθυνση: Λάμπρου Κατσώνη 47, Αθήνα (πλησίον μετρό Αμπελοκήπων).

Τηλ: 6944723206 (Ώρες Επικοινωνίας: Δευτέρα με Παρασκευή 09:00-21:00)

e-mail: maria@eleftheriadou.gr